logo


Biblioteka Publiczna Gminy Kozienice 

im. ks. Franciszka Siarczyńskiego 
BIBLIOTEKA POWIATOWA dla POWIATU KOZIENICKIEGO

 

mod_koha


SZUKAJ W ZBIORACH BIBLIOTEKI

Gmina Grabów n/Pilicą

Powierzchnia: 141 km kw.; liczba mieszkańców: 6827

 

Gmina Grabów n/Pilicą to wyjątkowe miejsce dla miłośników pieszych wędrówek, turystów rowerowych, kajakarzy. Nie brakuje tu pięknych kompleksów leśnych bogatych w faunę i florę – pozostałości po dawnej Puszczy Stromeckiej. Zwolenników kajakarstwa, wypoczynku nad wodą, chcących spędzać wolny czas z wędką zadowoli z pewnością rzeka Pilica.

W skład gminy wchodzi 27 miejscowości: Augustów, Broncin, Brzozówka, Budy Augustowskie, Celinów, Cychrowska Wola, Czerwonka, Dąbrówki, Dziecinów, Edwardów, Grabina, Grabów nad Pilicą, Grabów Nowy, Grabowska Wola, Koziołek, Kępa Niemojewska, Lipinki, Łękawica, Nowa Wola, Paprotnia, Strzyżyna, Tomczyn, Utniki, Wyborów, Zakrzew, Zwierzyniec, Grabów Zaleśny.

Największą miejscowością gminy jest Grabów n/Pilicą. Stara osada leśna stanowiąca ośrodek kolonizacji tej części Zapilcza we wczesnym średniowieczu. Dobra Grabów należały niegdyś do rodziny Grabowskich, starostów wareckich, a następnie zostały nadane przez króla Jana III Sobieskiego rodzinie Pułaskich.W XVIII wieku były własnością starosty wareckiego Józefa Pułaskiego, sam Grabów jego syna Kazimierza – uczestnika konfederacji barskiej oraz wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Ponieważ Józef Pułaski i jego syn Kazimierz byli konfederami barskimi, posiadłości ich narażone były na konfiskatę, dlatego Grabów oficjalnie był zapisany na imię jednej z sześciu córek Józefa - Joannę. Joanna Pułaska spisała w 1764 roku intercyzę przedślubną z Anatazym Walewskim. Dobra grabowskie przeszły zatem na jej własność, a następnie na własność rodziny Walewskich. W 1811 roku Józefa Walewska córka Anastazego Walewskiego i Joanny Pułaskiej sprzedała dobra grabowskie Augustowi Nowina Witkowskiemu, z którym później wzięła ślub. Po roku 1795 Garbów znajdował się pod zaborem austriackim. W 1809 roku wszedł w skład Księstwa Warszawskiego. Od roku 1815 w Królestwie Polskim (pod nadzorem rosyjskim).
Kolejnym właścicielem dóbr grabowskich (po Witkowskim) byli Komorniccy. Tu urodziła się Maria Komornicka, poetka okresu Młodej Polski.
W XX wieku ziemie grabowskie jak i całe Zapilcze były areną wielu tragicznych wydarzeń I i II wojny światowej. Kiedy na początku sierpnia 1914 roku wybuchła I wojna światowa, ziemia między Radomką a Pilicą, podobnie jak wszystkie ziemie polskie zaboru rosyjskiego położone na zachód od Wisły, znalazła się jak gdyby na marginesie ważnych wydarzeń militarnych. Dopiero październik 1914 roku przyniósł zmiany w układzie sił, przenosząc punkt ciężkości frontu wschodniego na obszary położone na lewym brzegu Wisły. 28 września 1914 roku rozpoczęła się wielka operacja zwana ofensywą październikową, a teren gminy Grabów był fragmentem wielkiej linii frontu. Działania wojenne zostawiły po sobie tysiące mogił, porozrzucanych po polach bitew. Wkrótce zaczęły powstawać zbiorcze cmentarze.
W okresie II wojny światowej w 1944 roku na terenach gminy Grabów n/ Pilicą toczyły się zacięte walki o przyczółek na lewej stronie Wisły. Pod Grabowem m.in. koncentrowała się też niemiecka 19 Dywizja Pancerna. W zmaganiach o przyczółek warecko-magnuszewski zginęło oprócz Polaków wielu żołnieży Armii Czerwonej.

Gmina Grabów nad Pilicą specjalizuje się w produkcji zbożowo-okopowo-pastewnej. Środowisko przyrodnicze, a przede wszystkim woda i lasy stwarzają korzystne warunki dla rozwoju turystyki i rekreacji. Na terenie gminy w dolinie silnie meandrującej rzeki Pilicy, w Kępie Niemojewskiej, Tomczynie, Zakrzewie znajdują się działki o charakterze letniskowym. Także atrakcyjność kulturowa, historyczna spowodowała, że teren gminy został włączony w system szlaków turystycznych PTTK.